Wywiad gospodarczy

Jak sprawdzić kontrahenta, zanim podpiszesz umowę

Podstawowe sprawdzenie kontrahenta zajmuje kilkanaście minut i jest bezpłatne: KRS albo CEIDG, wykaz podatników VAT, Krajowy Rejestr Zadłużonych i sprawozdania finansowe. Rejestry mówią jednak tylko to, co firma sama zgłosiła. Przy większej transakcji warto sprawdzić też to, czego w rejestrach nie widać: kto naprawdę stoi za firmą, czy działa pod podanym adresem i jak rozliczała się z innymi.

  • Opracowanie: Biuro Detektywistyczne Klita
  • Aktualizacja:
  • Czas czytania: 3 min
Jak sprawdzić kontrahenta, zanim podpiszesz umowę

W skrócie. Przy każdej nowej firmie: KRS lub CEIDG, biała lista VAT, KRZ. Przy większej kwocie: sprawozdania finansowe, beneficjenci rzeczywiści, historia zmian w KRS, opinie innych firm. Gdy sygnały się nie zgadzają albo stawka jest wysoka, zleć wywiad gospodarczy.

Lista kontrolna na 15 minut

  1. KRS albo CEIDG. Czy firma istnieje, od kiedy, kto ją reprezentuje, jaki ma kapitał i adres. Porównaj dane z tym, co jest w ofercie i w stopce maila.
  2. Wykaz podatników VAT, czyli biała lista. Czy firma jest czynnym podatnikiem VAT i czy numer rachunku z faktury jest w wykazie. Przy większych płatnościach przelew na rachunek spoza wykazu może mieć dla Ciebie konsekwencje podatkowe. Zapisz wynik sprawdzenia z datą.
  3. VIES. Przy kontrahencie z innego kraju UE: czy numer VAT UE jest aktywny.
  4. Krajowy Rejestr Zadłużonych. Czy wobec firmy albo jej wspólników toczy się upadłość, restrukturyzacja albo egzekucja wpisana do rejestru.
  5. REGON. Czy dane w rejestrze GUS zgadzają się z danymi z KRS lub CEIDG.

Jeśli którykolwiek punkt się nie zgadza, zatrzymaj się i zapytaj kontrahenta o wyjaśnienie. Rzetelna firma odpowie bez problemu.

Przy większej transakcji: druga warstwa

Sprawozdania finansowe. Spółki składają je do Repozytorium Dokumentów Finansowych. Sprawdź, czy w ogóle są złożone, jakie są przychody, zobowiązania i wynik. Brak sprawozdań za kilka lat to sygnał ostrzegawczy.

Historia zmian w KRS. Częste zmiany zarządu, nazwy, siedziby albo wspólników w krótkim czasie zasługują na pytanie, dlaczego.

Beneficjenci rzeczywiści. Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych pokazuje, kto faktycznie kontroluje spółkę. Sprawdź te osoby tak samo jak samą firmę.

Monitor Sądowy i Gospodarczy oraz rejestry długów. Ogłoszenia o likwidacji, przekształceniach, upadłości. Biura informacji gospodarczej udostępniają dane na swoich zasadach, zwykle w ramach płatnego dostępu.

Internet. Strona firmy, opinie, wzmianki w mediach, ogłoszenia o pracę, orzeczenia publikowane w portalach orzeczeń. Uważaj na opinie bez podpisu, w obie strony.

Sygnały ostrzegawcze

  • Firma została zarejestrowana niedawno, a oferuje duże dostawy i nietypowo dobre warunki.
  • Adres siedziby to wirtualne biuro, a kontrahent unika spotkania w swojej siedzibie.
  • Kapitał i przychody są niewspółmierne do skali zamówienia.
  • Osoby z zarządu były wcześniej w zarządach firm, które zbankrutowały albo zostały wykreślone.
  • Rachunek bankowy z faktury nie jest tym z wykazu albo należy do innego podmiotu.
  • Nacisk na szybką decyzję i przedpłatę.

Pojedynczy sygnał nie przesądza o nieuczciwości. Kilka naraz to powód, żeby zwolnić.

Kiedy zlecić wywiad gospodarczy

Rejestry nie odpowiedzą na pytania, które przy dużej umowie są najważniejsze: czy firma naprawdę działa pod podanym adresem, czy ma magazyn, sprzęt i ludzi, o których mówi, jakie powiązania mają osoby zarządzające i jak firma rozliczała się z poprzednimi partnerami.

Wywiad gospodarczy łączy analizę źródeł jawnych z weryfikacją w terenie. Wynikiem jest raport z opisem źródeł, który można przedstawić zarządowi albo pełnomocnikowi.

Kiedy warto zadzwonić do detektywa. Jeśli przed podpisaniem umowy chcesz wiedzieć, z kim naprawdę robisz interesy, przygotujemy wywiad gospodarczy. Wywiad w źródłach jawnych (OSINT) kosztuje od 1000 zł netto. Zobacz, jak wygląda wywiad gospodarczy w naszym biurze.

Czego nie robić

  • Nie poprzestawaj na stronie internetowej i certyfikatach w PDF. Łatwo je przygotować. Sprawdź dane w rejestrach.
  • Nie płać na rachunek podany w mailu bez weryfikacji. Podmiana numeru rachunku w korespondencji to częsty sposób wyłudzenia. Potwierdź zmianę telefonicznie, pod numerem, który znasz z wcześniej.
  • Nie oczekuj danych, których legalnie nie da się uzyskać. Stan kont bankowych czy dane z rejestrów niejawnych nie są dostępne ani dla Ciebie, ani dla detektywa. Więcej o tych granicach w artykule Co wolno detektywowi, a czego nie.

Jeśli podejrzewasz, że problem nie leży u kontrahenta, tylko we własnym zespole, przeczytaj artykuł o pracowniku, który działa na rzecz konkurencji.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną ani podatkową. Zasady dotyczące białej listy VAT sprawdź w aktualnych przepisach albo u doradcy podatkowego. Stan na październik 2026 roku.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją krótko. Powiemy, co da się legalnie ustalić i ile to kosztuje, zanim cokolwiek zaczniemy.