Kontrola zwolnień lekarskich. Detektyw dla pracodawcy
Pracownik jest na zwolnieniu, a Ty słyszysz, że w tym czasie pracuje gdzie indziej, remontuje dom albo obsługuje własnych klientów. Sprawdzamy, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem, i dokumentujemy ustalenia tak, aby mogły posłużyć pracodawcy i ZUS.
Przepisy zmieniły się w 2026 roku
Od 13 kwietnia 2026 roku obowiązują zmienione zasady dotyczące wykorzystywania zwolnień lekarskich i ich kontroli. Nowe przepisy doprecyzowały między innymi, jakie działania w czasie zwolnienia są uznawane za pracę zarobkową, a jakie są dopuszczalne. Przed zleceniem kontroli warto sprawdzić z prawnikiem lub działem kadr, jak nowe zasady dotyczą konkretnej sytuacji, bo od tego zależy, jakie fakty będą miały znaczenie.
Zwolnienie lekarskie służy powrotowi do zdrowia.
Jeśli pracownik w tym czasie wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem, może stracić prawo do zasiłku, a pracodawca zyskuje podstawę do wyciągnięcia konsekwencji. Problem w tym, że kontrola formalna, na przykład wizyta pod adresem pobytu, sprawdza jedynie, czy pracownik jest w domu. Nie odpowiada na pytanie, co robi przez resztę dnia.
Sygnały, które zgłaszają pracodawcy
- zwolnienia, które regularnie pojawiają się w okresach największego obciążenia pracy, przed długimi weekendami lub po odmowie urlopu,
- informacje od klientów lub współpracowników, że osoba na zwolnieniu świadczy te same usługi na własny rachunek,
- zwolnienie wystawione tuż po wypowiedzeniu lub konflikcie z przełożonym,
- aktywność w mediach społecznościowych, która nie pasuje do stanu zdrowia uzasadniającego zwolnienie.
Sam sygnał nie jest dowodem. A błędnie podjęta decyzja kadrowa może skończyć się sprawą w sądzie pracy.
Kiedy kontrola ma sens
Kontrola przez detektywa kosztuje, więc powinna być odpowiedzią na konkretne podejrzenie, a nie rutyną wobec każdego zwolnienia.
Ma sens, gdy:
- masz konkretną informację, że pracownik w czasie zwolnienia wykonuje pracę, na przykład od klienta, współpracownika lub z ogłoszenia jego usług,
- zwolnienie jest długie, a jego koszt dla firmy, w tym zastępstwa i utracone zlecenia, jest wysoki,
- sytuacja powtarza się u tej samej osoby i wpływa na resztę zespołu.
Nie ma sensu, gdy:
- zwolnienie trwa kilka dni, a jedynym sygnałem jest moment, w którym zostało wystawione,
- podejrzenie opiera się wyłącznie na zdjęciu z mediów społecznościowych, które nie musi być aktualne,
- celem jest „przestraszenie” zespołu, a nie wyjaśnienie konkretnej sytuacji.
Zakres usługi
- Obserwacja pracownika w czasie zwolnienia w miejscach publicznych, w uzgodnionych dniach i godzinach.
- Ustalenie, czy pracownik wykonuje pracę zarobkową, na przykład u innego pracodawcy lub we własnej działalności.
- Dokumentacja fotograficzna i filmowa aktywności, które mogą świadczyć o wykorzystywaniu zwolnienia niezgodnie z celem.
- Raport, który pracodawca może wykorzystać we własnym postępowaniu i przekazać do ZUS.
Przebieg kontroli
-
Etap 1: Zgłoszenie
Przekazujesz okres zwolnienia, adres pobytu wskazany przez pracownika i informacje, które wzbudziły podejrzenia.
-
Etap 2: Ocena zasadności
Sprawdzamy, czy podejrzenie ma podstawy i jaki zakres działań jest proporcjonalny. Zalecamy, aby w tym momencie sytuację skonsultować z prawnikiem lub kadrami.
-
Etap 3: Umowa
Pisemnie określamy zakres, dni obserwacji i budżet.
-
Etap 4: Obserwacja
Prowadzona w miejscach publicznych, bez wchodzenia na teren prywatny i bez kontaktu z pracownikiem.
-
Etap 5: Raport
Chronologia, opis ustaleń, dokumentacja. Na życzenie omówimy wyniki z Tobą i z prawnikiem firmy.
Co dostaje pracodawca
Raport z kontroli zwolnienia opisuje wyłącznie to, co działo się w miejscach publicznych w dniach obserwacji. Nie zawiera ocen stanu zdrowia ani wniosków medycznych.
- Okres zwolnienia według informacji pracodawcy: dane ukryte – dane ukryte. Dni obserwacji: dane ukryte, dane ukryte, dane ukryte.
- dane ukryte, 07:30. Osoba obserwowana opuszcza adres pobytu wskazany w zwolnieniu i odjeżdża samochodem dane ukryte z przyczepą z materiałami budowlanymi. Fot. 1-2.
- dane ukryte, 08:10-15:30. Osoba wykonuje prace wykończeniowe przy budynku pod adresem dane ukryte. Fot. 3-7.
Podsumowanie w raporcie: w dwóch z trzech dni obserwacji osoba wykonywała prace budowlane poza miejscem pobytu wskazanym w zwolnieniu.
Przykład układu. Dane fikcyjne.
Co zyskujesz
- Decyzja kadrowa oparta na faktach, a nie na pogłoskach.
- Materiał, który pozwala zgłosić sprawę do ZUS lub wykorzystać w postępowaniu przed sądem pracy.
- Sygnał dla zespołu, że firma reaguje na nadużycia, bez stosowania odpowiedzialności zbiorowej.
- Jeśli podejrzenia się nie potwierdzą, unikasz krzywdzącej decyzji wobec pracownika.
Zasady i ograniczenia
- Nie oceniamy stanu zdrowia pracownika ani zasadności wystawienia zwolnienia. To należy do lekarza i lekarza orzecznika ZUS.
- Dokumentujemy wyłącznie zachowania w miejscach publicznych. Nie obserwujemy pracownika w jego mieszkaniu ani na posesji.
- Nie uzyskujemy dokumentacji medycznej ani informacji o diagnozie.
- Zlecenie przyjmujemy od pracodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania.
- O konsekwencjach prawnych decyduje pracodawca, ZUS lub sąd. My dostarczamy fakty.
Co przygotować przed zleceniem
- okres zwolnienia i adres pobytu, który pracownik podał w zwolnieniu,
- dane pracownika potrzebne do jego rozpoznania: zdjęcie, samochód, adres,
- informacje, które wzbudziły podejrzenie, i ich źródło,
- osobę kontaktową po stronie firmy, najlepiej z działu kadr lub zarządu.
Nie przekazuj nam dokumentacji medycznej ani informacji o diagnozie. Nie są nam potrzebne i nie powinny wychodzić poza firmę.
Obszar działania
Kontrole zwolnień lekarskich prowadzimy dla pracodawców z Krakowa, Małopolski i Śląska. Obserwacja odbywa się tam, gdzie przebywa pracownik, więc jeśli adres pobytu jest w innym mieście, dojazd wliczamy w wycenę przed rozpoczęciem działań.
- Kraków
- Małopolska
- Śląsk
Ile to kosztuje
Dla firm z większą liczbą pracowników proponujemy umowę ramową.
Ceny brutto zawierają 23% VAT. Ceny netto. Do zapłaty doliczamy 23% VAT.
Obserwacja
-
Obserwacja osób i mienia kolejne godziny zlecenia rozliczamy według niższej stawki
- pierwsze 10 godzin 369 zł300 zł / h
- każda kolejna godzina, od 11. 246 zł200 zł / h
-
Kontrobserwacjawycena indywidualna
-
Minimalna wartość zlecenia obserwacji za zlecenie1 230 zł1 000 zł
Zasady
- Ostateczną wycenę otrzymujesz na piśmie przed rozpoczęciem działań.
- Usługi dotyczące danych osobowych realizujemy wyłącznie po potwierdzeniu, że cel zlecenia jest zgodny z prawem.
- Kontrolę samochodu, pomieszczeń lub przedmiotu wykonujemy wyłącznie na zlecenie właściciela albo osoby uprawnionej.
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca może zlecić detektywowi kontrolę zwolnienia lekarskiego?
Pracodawca może zlecić detektywowi ustalenie i udokumentowanie faktów dotyczących wykorzystywania zwolnienia, o ile działania są prowadzone w granicach prawa. Formalne uprawnienia do kontroli zwolnień mają ZUS oraz określeni pracodawcy.
Co jest naruszeniem zwolnienia lekarskiego?
Przede wszystkim wykonywanie pracy zarobkowej oraz wykorzystywanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Zmiany przepisów z 2026 roku doprecyzowały te pojęcia, dlatego każdą sytuację warto ocenić indywidualnie.
Czy spacer lub zakupy to naruszenie zwolnienia?
Nie zawsze. Wiele zwykłych czynności jest dopuszczalnych lub wręcz zalecanych przez lekarza. Dlatego dokumentujemy fakty i nie przesądzamy o ich ocenie.
Ile trwa kontrola?
Najczęściej od jednego do kilku dni obserwacji, w zależności od tego, kiedy według zebranych sygnałów pracownik może wykonywać inną pracę.
Czy pracownik dowie się o obserwacji?
Nie od nas. Obserwacja jest prowadzona dyskretnie. Raport może być jednak później przedstawiony w postępowaniu, w którym pracownik ma prawo się z nim zapoznać.
Sprawdź, zanim podejmiesz decyzję
Przekaż nam okres zwolnienia i sygnały, które Cię zaniepokoiły. Powiemy, czy kontrola ma sens, ile dni obserwacji zalecamy i ile to będzie kosztować.


